Είσοδος του Ευρώ στις αρχές της χιλιετίας

Με το σπαθί της μπήκε η Ελλάδα στο ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, είχε διατυμπανίσει με περιφάνεια και αυτοπεποίθηση ο τότε εν υπηρεσία ευρισκόμενος πρωθυπουργός της χώρας κ. Κώστας Σημίτης. Δεν προσπάθησε κανείς να αντιμιλήσει στον καθηγητή των οικονομικών της Χαϊδελβέργης και της london school of economics. Απεναντίας βόλευε το συμμάζεμα αυτό και το μαγείρεμα των αριθμών πολλούς παράγοντες της παγκόσμιας σκακιέρας. Άλλωστε δέχτηκε πάμπολλες διευκολύνσεις και άπειρες τεχνογνωστικές υποστηρίξεις και πλάτες εκ των Ευρωπαίων και συγκατάθεση εκ των αγορών, στις οποίες με δέος και φόβο αναφέρονται σήμερα από τα εγχώρια μέσα μαζικής πληροφόρησης και παραπληροφόρησης. Μια τεράστια πεποίθηση προόδου και ανάπτυξης θα βοηθούσε την Ελλάδα να περιέλθει από την δεύτερη στην πρώτη κατηγορία κράτους, στα σαλόνια των μεγάλων και τρανών δημοκρατικών και μη κοινωνιών. Είχε γίνει η μικρή Ελλάδα ένας μεγάλος σταθεροποιητικός παράγοντας στην περιοχή και ουκ ολίγη αναθερμάναν υπόκωφα μια μοντέρνα magna grecia.

Έξοδα για ολυμπιακούς αγώνες και διαχείριση για τα μπάζα

Και άρχιζε το λοιπόν η νέα Ελλάδα να ξοδεύει, να οικοδομεί, να ζει επιτέλους αξιοπρεπή και καθωσπρέπει σα μια καινούργια δύναμη στον κόσμο με το κεφάλι υψηλά και υπερήφανο. Και ήρθαν για να επικυρώσουν αυτήν την εθνική ευμάρεια οι ολυμπιακοί αγώνες που διεκδίκησε και αυτούς με το σπαθί της και θα έδειχνε στον κόσμο όλες τις νέες τις μορφές και τέχνες, όλες τις τρανές και δυνατές καταβολές του πανάρχαιου εθνικού ιστού της. Και όπως κάποιος υποψήφιος γαμπρός στολίζεται και πουδραρίζεται για να κάνει καλή εντύπωση στη νύφη, τουλάχιστον στην πρώτη εκείνη στιγμή της δημοσιότητας και μετά βλέπουμε. Ρουφάει την κοιλιά του όσο χρειάζεται, δεν υπολογίζει έξοδα της στιγμής και είναι ο κύριος της βραδιάς, για δυο εβδομάδες έστω στην περίπτωση των Ολυμπιακών αγώνων και γαμπρό την Ελλάδα. Από αρχικά τέσσερα δισεκατομμύρια εκτοξεύτηκε το έξοδο σε πάνω κάτω δέκα δισεκατομμύρια Ευρώ. Και είναι πάνω κάτω γιατί κανείς δεν ξέρει ακριβώς πόσα λεφτά δαπανήθηκαν, πόσα αξιοποιήθηκαν και πόσα καταστάλαξαν σε ανύποπτες είτε υποψιασμένες τσέπες ανά πάσα της υφηλίου.

Από την Ανάσταση στη Σταύρωση

Επιχείρησε να αναπτυχθεί η πάλαι ποτέ επαρχία του ρωμαϊκού κράτους και το επί έξι αιώνες υπό οθωμανική ηγεμονία μιλέτ του σουλτάνου, μετά επί αγγλογαλλογερμανική επιρροή υποκινούμενη βασιλεία του Όθων και μετέπειτα του βόρειου Γκλίκσμπουργκ. Είχε την ψευδαίσθηση μιας ομφαλοκρατούμενης αντίληψης για τα οικεία, μια ζαμανφουτίστρια ρητορική. Ίδια και απαράλλακτη τακτική αιώνων, μια κοινωνία επί επιτήρηση, ενίοτε με αναλαμπές και χαρές, αλλά το μεγαλύτερο διάστημα υπόδουλη, περιφρονημένη και ανάξια υπάρξεως.

Image: Anne Katrin Figge – Fotolia

Οίκοι καθωσπρέπει

Οι οίκοι αξιολόγησης δεν είναι φρούτο των καιρών μας. Εμφανίστηκαν ταυτόχρονα με το τραπεζικό σύστημα και με την πρόοδο των χρηματιστηριακών αναζητήσεων για επενδύσεις. Αλλά που να επενδύσει κανείς, όταν διαθέτει αποθέματα και δεν έχει σχέσει με το αντικείμενο στο οποίο θέλει να επενδύσει. Πρωτεύων επιχείρημα είναι βέβαια το κέρδος. Όσο περισσότερο το κέρδος τόσο καλύτερα. Πέρα από αυτά ένας επενδυτής δύσκολα θα επενδύσει σε τομείς που ίσως να έχουν διαφορετικό σκοπό από το κέρδος. Από την άλλη πάλι δεν θέλει να ασχολείται με διοικητικά τερτίπια, με ελέγχους των εσόδων και εξόδων, με την αξιοπιστία αυτών, στους οποίους εναποθέτουν τα χρήματα τους. Αν δεν υπήρχαν συστήματα, άνθρωποι να κάνουν αυτή τη δουλειά, ο καθένας θα έχωνε όσο χρήματα είχε κάτω από το μαξιλάρι του και οι σύγχρονη οικονομία δεν θα υφίστατο.

Οίκοι αναγκαίοι

Και με την πάροδο του χρόνου μικρές τυχοδιωκτικές επιχειρήσεις τύπου εκδοτικού οίκου, οι οποίες εξέδιδαν κατά τακτά χρονικά διαστήματα ένα φυλλάδιο με εκτιμήσεις και προτάσεις για καλές και συμφέρουσες επενδυτικές δυνατότητες εξελίχτηκαν σε κολοσσούς αξιολόγησης όχι μόνο επιχειρήσεων, αλλά και ολόκληρων κρατών. Κι αυτό έγινε σαφέστατα αναγκαίο, επειδή τα κράτη άρχισαν και αυτά με τη σειρά τους να μην αρκούνται στην φοροείσπραξη των πολιτών τους, αλλά γίνανε ένα είδος τεράστιας επιχείρησης, ουσιαστικά εισηγμένα στο παγκοσμιοποιημένο πλέον χρηματιστήριο. Ο δημόσιος τομέας των κρατών λοιπόν, και ιδιαίτερα σε μια κατά πολύ μετά το κατρακύλισμα του πετρελαίου στην δεκαετία του εβδομήντα έγινε ένας προβληματικός παράγοντας, αλλά παρέμενε ακόμα άκρως αποδοτικός. Αρκούσε να υπάρχει κάποιος έλεγχος και κάποια δυνατότητα επιρροής.

Οίκοι ανοχής

Βέβαια όταν δημιουργείται μια δύναμη δημιουργούνται και οι ανάλογοι κίνδυνοι. Και οι κίνδυνοι είναι γνωστοί εδώ και αιώνες, ίδιοι και απαράλλακτη, από την αρχαιότητα μέχρι και τις μέρες μας, σε όλους τους τόπους και τους χρόνους. Μάλιστα έχουν επινοηθεί διάφορα συστήματα επιθεωρήσεις και ελέγχου αυτών των οργανισμών που με τον τρόπο τους αποκτούν ισχύ και δύναμη. Κατά καιρούς έχουν διασπαστεί για ακριβώς αυτούς τους λόγους μεγάλες επιχειρήσεις και τους μάχονταν για ακριβώς αυτούς τους λόγους και την εξέχουσα θέση τους στην αγορά οι αντίπαλοι και οι αντίζηλοί τους. Και δεν είχαν και έχουν άδικο γιαυτό. Όταν υπάρχει μονοπωλιακή διάθεση στην αγορά σταματάει η οικονομία. Δεν ρέει το χρήμα και δεν υπάρχει ανάπτυξη. Καιρός να σταματήσει λοιπόν και η εξέχουσα αυτή θέση των αμερινιστί οίκων αξιολόγησης και να εφεύρουν έστω οι Ευρωπαίοι, αλλά και οι αναδυόμενες αγορές της ανατολής ανάλογους οργανισμούς προς καλύτερη και πλέον συμφέρουσα εξέλιξη της παγκόσμιας κοινωνίας.
Image: XJ6652 – Fotolia

Το υπουργείο Οικονομικών ύψους θα εξαγγείλει επιπλέον μέτρα ύψους 6 δισεκατομμύρια ευρώ σε λίγες ημέρες αφού δοθεί πρώτα το ok του Πρωθυπουργού. Με αυτό τον τρόπο ευελπιστεί ο Κύριος Παπακωνσταντίνου να μειώσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού στο 7,5% το τέλος του 2011. Από τη μία υπάρχει ανάγκη να μειωθούν τα έξοδα και από την άλλη να αυξηθούν τα έσοδα.. «Είναι δύσκολες, αλλά δίκαιες και αποτελεσματικές οι παρεμβάσεις» τόνισε ο κ. Παπακωνσταντίνου και είπε ότι θα αποφευχθούν οριζόντιες μειώσεις μισθών και συντάξεων, αλλά ούτε και αυξήσεις του ΦΠΑ.

Αποφάσεις στις 1 Ιουλίου 2011

Σχετικά με τα κλειστά επαγγέλματα και στην κριτική που ασκούν κάποιοι ότι τα επαγγέλματα δεν έχουν ανοίξει ουσιαστικά, τόνισε ότι με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο διαγράφονται όλοι οι περιορισμοί από της 1ης Ιουλίου 2011 χωρίς να είναι αναγκαίες υπουργικές αποφάσεις και προεδρικά διατάγματα. O υπουργός ξεκαθάρισε: «Όταν σταματάει την λειτουργία του ή συγχωνεύεται ένας οργανισμός είναι δυνατόν να υπάρξουν και απολύσεις εργαζομένων». Ο κ. Παπακωνσταντίνου απάντησε σε δημοσιογράφους πως τα επόμενα τέσσερα χρόνια ο αριθμός των εργαζομένων στο Δημόσιο θα μειωθεί κατά 150.000 και πληροφόρησε για «πάγωμα» προσλήψεων. Ανέφερε ότι το καινούργιο μισθολόγιο φέρει έναν πιο αντιπροσωπευτικό τρόπο μισθοδοσίας στον Δημόσιο τομέα, και πρόκειται για ένα «ορθολογικό και οριζόντιο μισθολόγιο το οποίο ταυτόχρονα θα είναι και δίκαιο γιατί δεν θα ανέχεται λόγου χάρη αδικαιολόγητες διαφορές από υπουργείο σε υπουργείο».

Το μέλλον διαγράφεται δύσκολο, αλλά όχι καταθλιπτικό

«Μετά από ένα χρόνο αγώνα στο κυβερνητικό έργο υπάρχουν ακόμα μεγάλα προβλήματα στην οικονομία» δήλωσε, για και συνεχίζει: «Βρισκόμαστε σε ένα ρευστό και πολύπλοκο διεθνές περιβάλλον, πάμε ενάντια στον άνεμο και δυστυχώς δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις». Ο υπουργός θεωρεί ότι το ζήτημα της χώρας είναι διαρθρωτικό επί το πλείστον «και ως τέτοιο πρέπει να το βλέπει κανείς, σχετίζεται με το δημόσιο τομέα που δεν είναι παραγωγικός και σχετικά με αυτά που μπορεί να αποδώσει στον Έλληνα πολίτη είναι τεράστιος και έχει να κάνει με γενικές δομές που δεν λειτουργούν».
Τόνισε πως η χρονιά που πέρασε δεν ήταν εύκολη και «δεν έχουμε δρόμο στρωμένο με ροδοπέταλα, αλλά πάμε προς την σωστή κατεύθυνση και τα αποτελέσματα αρχίζουν να διαφαίνονται». Σύμφωνα με τον υπουργό, το πολιτικό σύστημα στο σύνολο του συνειδητοποιεί τη δυσκολία της υπόθεσης, ενώ εξήγγειλε ότι μερικές από τις θέσεις της Νέας δημοκρατίας θα δρομολογηθούν σύντομα. Ο κ. Παπακωνσταντίνου είπε ότι η ελληνική οικονομία αρχίζει να ανακάμπτει, «σημειώθηκε αύξηση του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος μετά από εννέα τρίμηνα μείωσης του ΑΕΠ» και έκανε λόγο για «αύξηση εξαγωγών» και μια «κάπως μικρή, αλλά μια ανάκαμψη της εμπιστοσύνης».
Image: Aamon – Fotolia

Το κράτος είναι ένα είδος βιοτεχνίας

Ενώ κάθε δημόσιο έχει έξοδα, έσοδα, διευθυντές και υπαλλήλους όπως κάθε μια καθωσπρέπει και μη καθωσπρέπει επιχείρηση παντού σ’ αυτόν του κόσμο, διέκρινε το “δημόσιο” ενός κράτους πάντοτε μια σχεδόν αστείρευτη δανειοληπτική δυνατότητα. Δεν τίθονταν θέμα δανείου, τίθονταν απλούστατα όροι δανείου. Εν μέρει ή εξ ολοκλήρου ήταν αναγκασμένες οι κυβερνήσεις να αποκρύπτουν από τους ψηφοφόρους τους αυτούς τους όρους, που συνοδεύονταν συχνά από προσωπικές χρηματοδοτήσεις και δωροδοκίες, δημιουργώντας παράλληλα την εντύπωση μιας κυριολεκτικά καλά “λαδωμένης” μηχανής όπου όλοι οι συμμετέχοντες απολαμβάνουν κέρδη. Όσο οι χειρίζοντες μιας τέτοιας καταστάσεις, πολιτικοί, επιχειρηματίες, ψηφοφόροι απολαμβάνουν προνόμια ή έστω τρέφουν απατηλές ελπίδες, όπως τουλάχιστον στην περίπτωση πολλών ψηφοφόρων για να μείνουμε και στα πλαίσια των δημοκρατικών κρατών, είναι όλα μέλι γάλα. Όσο οι ισορροπίες είναι ανεχτικές για όλα τα μέρη το παιχνιδάκι των χρηματοδοτήσεων μπορεί να διαιωνίζεται.

Όταν δεν δουλεύουν οι μηχανές…

Τι γίνεται όμως όταν τα συνδιαλεγούμενα μέρη δεν μπορούν πλέον να συνεννοηθούν μεταξύ τους, όταν χαθεί κάποια στιγμή η εμπιστοσύνη μεταξύ των πλευρών αυτών. Σε επίπεδο εταιριών μεταξύ τους η εύρεση εμπιστοσύνης είναι το πρώτο βήμα για μια συνδιαλλαγή. Το εμπορεύσιμο είδος δεν δρομολογείται όταν υπάρχει υπόνοια μη πληρωμής. Ο κρατικός μηχανισμός δε προστατεύει τον έμπορα, τιμωρεί απλά τον αφερέγγυο. Ποιος όμως θα ελέγξει μια αυτόνομη και ηθικά μη υπεύθυνη λαϊκή βούληση για να διασφαλίσει της επενδύσεις επενδυτών, οι οποίοι δρουν μέσα στο παγκοσμιοποιημένο σύστημα χρηματοδοτήσεων μέσω μετοχοποιημένων αξιών και χρηματιστηρίων; Η λύση είναι απλή και ταυτόχρονα επικίνδυνη. Η λύση είναι να μην υπάρχει λύση. Σύμφωνα με τις περιστάσεις, τα διακρατικά συμβόλαια και η συνθήκες που συνάπτουν οι διαπλεκόμενοι αναμεταξύ τους δομείται το πλαίσιο εκείνο που επιτρέπει μια στοιχειώδη οργάνωση και επίβλεψη των καταστάσεων. Τα ίδια τα κράτη μετατρέπονται έτσι σε δημόσιες χρηματιστηριακές αρχές, οι οποίες απεμπολούν κατά κάποιο τρόπο την κυριαρχία της βούλησης του ψηφοφόρου της και υποτάσσονται από μόνες τους στο παιχνίδι των πολυεθνικών εταιριών, που τα μεγέθη συναλλαγών τους ξεπερνούν κατά πολύ τα εγχώρια προϊόντα πολλών μικρών χωρών, όπως και της Ελλάδας.

…και δουλεύουν τα συμφέροντα

Μέσα στα ιστορικά δρώμενα του χρήματος και του καπιταλισμού, από την στιγμή δηλαδή που ανεξαρτητοποιήθηκε η αξία του χρήματος από το απτό εμπόρευμα η κρατική κυριαρχία καταφέρνει να έχει μια κατευθείαν, σίγουρη και άμεση φορολογική είσπραξη. Οι χρηματοοικονομικές συνθήκες και τα κοινωνικοοικονομικά πλαίσια είχαν εξελεγχθεί. Εξελεγχθεί έχουν και οι μέθοδοι είσπραξη των φόρων. Πλην όμως δεν έχει αλλάξει το ακλόνητο των δυνατοτήτων. Ένα κράτος δεν είναι δυνατόν να χρεοκοπήσει. Μια οποιασδήποτε διαδικασία χρεοκοπίας, αναδιαρθρώσεις η κούρεμα εξυπηρετεί την διατήρηση του συστήματος χρηματοπαγνίων. Που από την μια κρίση θα σκοντάφτει στην επόμενη. Ο καθείς κα τα όπλα του έλεγε ο ποιητής. Ο καθείς στη θέση στου. Η κρίση δεν είναι κρίση, είναι ένα ταρακούνημα του συστήματος προς αναδιάρθρωση της ίδιας του της δομής! Εις ανώτερα.
Image: fuxart – Fotolia

Επιστολή προς κύριον Τρούμαν

«Ο δημόσιος τομέας είναι υπερφίαλος, κακοπληρωμένος και ερασιτεχνικός. Οι βασικοί μισθοί είναι χαμηλοί, αλλά αυξάνονται μέσω επιδομάτων, με τους οποίους κερδίζουν ορισμένοι υπάλληλοι μέχρι και τέσσερις φορές περισσότερο από τον βασικό τους μισθό… Το αποτέλεσμα αυτών είναι μια απόλυτη αποδιοργάνωση. Πουθενά αλλού δεν έχω παρατηρήσει διοικητικές δομές τόσο ανίκανες και αναποτελεσματικές. Ουσιαστικά δεν είναι δυνατόν να περιμένει κανείς ότι η δημόσια διοίκηση θα φέρει εις πέρας τις απλούστατες λειτουργίες όπως την είσπραξη των φόρων, ή την απλή εφαρμογή των νόμων.»

Συντεχνίες και δημοσιονομικό μπάχαλο

Το παραπάνω τσιτάτο δεν αφορά την σημερινή εικόνα της χώρας μας, αλλά είναι τμήμα ενός άρθρου από το περιοδικό Collier’s στις 20 Σεπτεμβρίου 1947. Το γράφει ο Πολ Α. Πόρτερ και αναφέρει στην αμερικανική κυβέρνηση πτυχές και εντυπώσεις της ελληνικής οικονομίας πριν από την πρώτη μεταπολεμική επιτήρηση, μια επιτήρηση πολύ πιο στενή από την σημερινή. Ουσιαστικά έλεγχαν τότε τα πάντα. Κι ακόμα αν το ελληνικό κομμουνιστικό κόμμα καταγγείλει το όλο αυτό εγχείρημα ως σκευωρία και ιμπεριαλιστική προσπάθεια να κακοποιηθεί το ισχυρό τότε κομμουνιστικό κίνημα, δεν μπορεί κανείς να αμφιβάλει ότι η ελληνική κοινωνία ήταν σε άθλια ανθρωπιστική κατάσταση. Όχι μόνο απειλούσαν οι κομμουνιστές αντάρτες με διαμελισμό τη χώρα. Δρούσαν και οι συντεχνίες των δημοσίων υπαλλήλων που προάσπιζαν μια ανορθολογική δημόσια διοίκηση (το 1939 υπήρχαν 140.979 δημόσιοι υπάλληλοι, το 1945 ήταν 324.500). Το πλέγμα των διάσπαρτων συμφερόντων απομυζούσε κάθε σημείο τής ελληνικής επικράτειας.

Πολ Πόρτερ, Ημερολόγιο 4.2.1947

Από τη μια η «ομάδα των τραπεζιτών» η οποία «έχει κατά νου πάνω απ’ όλα να προστατεύσει τα οικονομικά της οφέλη, όποιο κόστος και να προϋποθέτει σχετικά με την οικονομική υγεία της χώρας. Η ομάδα αυτή πιέζει να διατηρηθεί ένα φορολογικό σύστημα που είναι κομμένο και ραμμένο στα μέτρα τους». Από την άλλη η ομάδα των επιχειρηματιών οι οποίοι «είναι παλιές μαφίες στο να κερδοσκοπούσε χρυσό ή συνάλλαγμα, και να τα φυγαδεύουν τα πλούτη τους στο εξωτερικό και με αυτό τον τρόπο να διασφαλίζουν την ευημερία τους. Τους απάντησα ότι ένας αλλοδαπός πρέπει να έχει την εντύπωση ότι οι επιχειρηματίες της Ελλάδας ξεπουλάνε τη χώρα τους» Χρηματοδοτούμενοι δήμαρχοι και νομάρχες «υπάλληλοι από την Αθήνα χωρίς ισχύ και οι τρέμοντας περισσότερο για τις καρέκλες τους. Δεν μπορεί λειτουργήσει μια αντιπροσωπευτική δημοκρατία όταν η οργάνωσή της γίνεται από τα πάνω προς τα κάτω; Ο πολίτης δεν μπορεί να πιέσει για ουσιώδες ζητήματα, όπως για τη βελτίωση του οδικού δικτύου και την πρόοδο σημαντικών έργων ανοικοδόμησης, ενώ η ανάπτυξη της τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η πλέον αναγκαία προϋπόθεση για μια υγιή οικονομία» Η αριστερά φωνασκούσε χωρίς ουσία: «Ο απεσταλμένος της κομμουνιστικής εφημερίδας ήταν πάρα πολύ επιθετικός, ΄βέβαια απέφυγε να κάνει πραγματικά δυσάρεστες ερωτήσεις και αρκούνταν σε γενικολογίες»
Image: endrille – Fotolia

Όταν μια κυβέρνηση εθελοτυφλεί

Όντως η ελληνική οικονομία είναι ένα βαρέλι δίχως πάτο. Κι αυτό δεν είναι κακό από μόνο του. Το κακό είναι ότι δεν υπάρχει η θέληση να επιδιορθωθεί αυτό το βαρέλι που το λένε Ελλάδα και μάλλον θα παραμείνει για πολύ καιρό χωρίς πάτο και καπάκι. Θα γίνουν, με εντολή της Τρόικα, οι αναγκαίες απολύσεις από το δημόσιο, κάτι που δεν μπορούσε μέχρι πρότινος να το διανοηθεί κανείς εντός των συνόρων και αν κανείς ξεστόμιζε μια τόσο αιρετική άποψη γινόταν έκτρωμα της κοινωνίας. Τα κομματικά συμφέροντα, οι συντεχνιακές διασυνδέσεις, τα απίστευτα φαγοπότια πολικών κηφήνων και απολιτικών πολιτών δημιουργεί μια κωμωδία κράτους που με δυσπιστία τα ακούει κανείς, γιατί φαντάζουν τόσο τρομερά που δεν μπορεί κανείς αμύητος να πιστέψει.

Απολύσεις δίχως αντίκρισμα

Θα γίνουν οι απολύσεις πολύ καθυστερημένα, με τις πιο κακές προϋποθέσεις για τους ανθρώπους που θα απολυθούν. Κάτι για το οποίο πάντοτε καυχιόνταν η ελληνική κοινωνία ήταν η έλλειψη αθλιότητας. Δεν υπήρχαν στις ελληνικές πόλεις εικόνες φτώχειας και γκέτο όπως σε άλλες μεγαλουπόλεις του κόσμου. Αλλά αν κάνει κανείς μια βόλτα στο κέντρο της Αθήνας δεν θα δει καμιά διαφορά με τις γνωστές συνοικίες των μεγαλουπόλεων στις ΗΠΑ, όπου κανείς ξένος δεν μπορεί να περπατήσει χωρίς να φοβάται για την σωματική του ακεραιότητα. Τα μαγαζιά δεν μπορούν να επιβιώσουν, επιχειρήσεις που κατάφεραν να αντέξουν διάφορες αντιξοότητες της ιστορίας κινδυνεύουν να αφανιστούν από το μοντερνισμό, από την μεταολυμπιακή εποχή.

Τις πταίει;

Από ότι φαίνεται όμως θα γίνουν πραγματικότητα όλα αυτά, τα οποία δεν ονειρεύονταν όχι πολιτικός στον ύπνο του, αλλά και κανείς κοινός πολίτης θα στοιχημάτιζε σε κάτι παρόμοιο. Ακόμα και επί ενός έτους Μνημονίου προσπαθούσε να πείσει το κυβερνητικό κλιμάκιο ότι δεν τρέχει τίποτα, ότι θα αντισταθούμε στις άδικες και αδικαιολόγητες προτροπές και θελήσεις των ξένων δανειστών μας. Δεν προέβη η κυβέρνηση στην απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων, άφησε να υφίστατο ένα ποσοστό κέρδους ύψους 35% στα φαρμακεία, οι Στρατιωτική είναι κομβικός παράγοντας είπανε, ώστε δεν αγγίζονται, ο δικαστικός τομέας είναι αυτόνομος και επιδικάζει για τον εαυτό του, δωρεάν καντίνες και συσσίτια δεν γίνεται να αλλάξουν, πως θα φάμε άλλωστε. Ο λαός δεν μπορεί να πληρώνει το ρεύμα στην τιμή του, έχει συνηθίσει να πληρώνει πολύ λιγότερα. Οι εφοριακοί δεν μπορούν πια να δουλέψουν, αφού τους κόψαμε τα επιδόματα, σαν να δούλευαν όταν τα έπαιρναν. Κάθε χωριό χρειάζεται να έχει ένα σχολείο, κι ας μην υπάρχουν μαθητές, κάθε επαρχεία το ΤΕΙ του κι ας του λείπουν οι σπουδαστές. Αυτά όλα δεν φαίνονται να αλλάζουν και να διορθώνονται. Ο πάτος του κράτους είναι ανύπαρκτος και η πείνα του συστήματος ατελείωτη. Δυστυχώς θα πεινάσει και ο κοσμάκης.
Image: Bild im Bild Studio – Fotolia

Μια αμφισβήτηση του μη νομιμοποιημένου χρέους

Εδώ και λίγο καιρό έχει οργανωθεί στην Ελλάδα μια ομάδα ανθρώπων με τον εξής σκοπό: Την ακύρωσή του μη νομιμοποιημένου χρέους, την έκφραση και την αλληλεγγύη με τα ευρωπαϊκά κράτη που μάχονται ενάντια στα επιβαλλόμενα από τις κυβερνήσεις, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΔΝΤ προγράμματα λιτότητας, έτσι όπως αποτυπώνονται στα Μνημόνια, αλλά και να να δώσουν μια πρόταση και ένα σχέδιο αντιμετώπισης των οικονομικών προβλημάτων, χωρίς απλώς να υπηρετείται μια περιορισμένη οικονομική και κοινωνική ελίτ.

Αρχές τις δεκαετίας του 70 και το ΔΝΤ

Το διεθνές νομισματικό ταμείο είχε επινοηθεί ως βοήθεια, εν μέρει χρηματική και εν μέρει βοήθεια τεχνογνωσίας για να αντιμετωπίσουν αυτές οι χώρες οικονομικά προβλήματα. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσαν αυτές οι χώρες να βρίσκονται ανεπηρέαστες από τις διεθνείς αγορές και να αναδιαρθρώσουν με την ησυχία τους τα εσωτερικά τους προβλήματα και να μπορούν να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες που προβάλουν. Το ΔΝΤ δημιουργούσε στα πλαίσια των τεχνογνωσιών της υπηρεσιών πάρα πολλές πιέσεις για δημοσιονομική λιτότητα, με σκοπό να διασφαλιστούν οι απαιτήσεις των διεθνών αγορών διογκώνοντας έτσι και καταπνίγονται το μέλλον του επί τέτοιας επιτηρήσεις

Απουσία του ταμείου ίσον ανάπτυξη

Μια ανάκαμψη στις εκάστοτε οικονομίες γίνονταν μόνο δυνατή όταν οι χώρες απαιτούσουν τα δικαιώματά τους και σταμάτησαν την λιτότητα που τους είχε επιβάλει το ΔΝΤ, ώστε να διασωθούν χρηματιστές και το συντριπτικό βάρος του χρέους. Συνέβη στην Αργεντινή το 2001 και στον Ισιμερινο το 2005. Από σχετική πείρα μπορεί κανείς να λάβει αρκετα παραδείγματα, όπως και από την περίπτωση της Αιγύπτου, της Τυνησίας και όλου του αραβικού κόσμου που τούτη την περίοδο μάχεται για δημοκρατία και αντιμετώπιση του απεχθούς χρέους, που έχουν συσσωρεύσει τα μέχρι τώρα καθεστότα, συνεργαζόμενοι με τις διεθνές αγορές.
Image: K.-U. Häßler – Fotolia

Peak 6484,38

Είχε όντως φτάσει η Σοφοκλέους σε αυτά τα δυσθεώρητα ύψη. Από το 1876, έτους, στο οποίο είχε την ίδρυση του Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών δεν είχε τέτοιου είδους άνοδο και δεν ήταν βέβαια απασχόληση για υψήφοβους και άτολμους. Από τότε περιήλθε πάλι με αλλεπάλληλες βουτιές στα επίπεδα των 1200 μονάδων και οι όγκοι συναλλαγής σε επίπεδα αμυδρά κι αυτά. Το μετοχοπρατήριον όμως μιας κάθε χώρας είναι ένας πλέον δανειοδοτικός και επενδυτικός χώρος, που αντανακλά, ίσως όχι την χρηματοδυνιτική κατάσταση μιας οικονομίας, σε αυτό το σημείο είναι κάπως υπερτιμημένη η σημασία ενός χρηματιστηρίου, αλλά πολύ περισσότερο το ψυχολογικό κλίμα των μετεχόντων και κατεχόντων στην οικονομία.

Αναδιάρθρωση Χρηματιστηρίου

Στις μετασεισμικές δονήσεις μετά από την κατάρρευση του Χρηματιστηρίου Αξιών της Αθήνας, μετά από μια κοινωνική απαξίωση των παραγόντων της και από την μέχρι και του τελευταίας δραχμής του άμυαλου και άπειρου Έλληνα πολίτη, μετά από πάμπολλες αποπομπές στα δικαστικά όργανα και στα δικηγορικά γραφεία το Χρηματιστήριο αναδιαρθρώνεται και προσπαθεί να πατήσει στα πόδια του. Προπαντός προσπαθεί να ξανακερδίσει το χαμένο του κύρος και την χαμένη του αξιοπιστία. Κατά κάποιον τρόπο είναι η πρόσοψη της χρεοκοπημένης προσπάθειας για μεγαλοπιάσματα χωρίς αντίκρισμα, για αεριτζηδισμούς και φανφαρολόγους. Ήταν ίσως οι παιδικές ασθένειες, τα αναγκαία σπυράκια μιας κατάστασης προς την ενηλικίωση τους.

Καφενείων “Η ωραία Ελλάς”

Και που πάει το πράγμα λοιπόν; Αυτό έχει να κάνει με τον πολίτη και με την δυνατότητα του να μαθαίνει κανείς εφ’ όσον παθαίνει. Το Χρηματιστήριο σαν θεσμός πάντως θα πρέπει να έχει θορυβηθεί από τα αποτελέσματα των χειρισμών της και αν πολλοί, που ασχολήθηκαν κατά καιρούς κερδοσκόπησαν και χρυσώθηκαν θα πρέπει όλοι αυτοί που ζημιώθηκαν να αντιδράσουν και να διεκδικήσουν τα νόμιμα τους δικαιώματα. Και η ελεύθερη διακίνηση του κεφαλαίου έχει τους κανόνες της και τις συνθήκες επιβίωσής της. Δεν μπορεί το διάφανο κεφαλο- και κεφαλαιοκρατικό συμφέρον να κατατροπώνει μια ολόκληρη αγορά και τελικά να επιτιγχάνει το αντίθετο από αυτό που είχε κατά νου. Κάτω από το καφενείο “Η ωραία Ελλάς” είχε στήσει τους πρώτους της πάγκους το Χρηματιστήριο Αξιών της Αθήνας. Πίνουμε το καφεδάκι μας και σκεφτόμαστε: Quo vadis Χ.Α.Α.

Image: tomtitom – Fotolia

Ο Χαρίλαος Τρικούπης στη βουλή

Πως να ένοιωθε ο Χαρίλαος Τρικούπης στο κοινοβούλιο του έτους 1895 όταν ξεστόμιζε το περίφημο Δυστυχώς, επτωχεύσαμεν. Πόσο καιρό του πήρε μέχρι να πειστεί για το αναπόφευκτο της παρατήρησις του αυτής. Κρατούσε συνολικά δέκα χρόνια το τιμόνι της χώρας στα χέρια του. Δεν ήταν κάποιος αρχάριος στα πολιτικά και οικονομικά των τότε αγορών και το κυριότερο: Ποτέ δεν είπε αυτή την φράση. Σε κανένα πρακτικό της βουλής δεν αναγράφεται κάτι παρόμοιο. Μπορεί να το είπε σε φίλους και να έβαλε και το Δυστυχώς μπροστά για να δείξει την λίπη του ή και την αγανάκτησή του. Μάλλον εξέφρασε την αγανάκτησή του, γιατί αυτή η πτώχευση σαφώς μπορούσε να αποφευχθεί. Αλλά ήταν και ο Βασιλιάς.

Το παιχνίδι των πολιτικών ανδρών

Ο βασιλιάς Γεώργιος Α’ δεν δέχτηκε τις προτάσεις και τους χειρισμούς του Χαρίλαου Τρικούπη. Ο δεύτερος ήθελε να σύναψη νέο δάνειο για να αντιμετωπιστεί το χρέος. Ο Γεώργιος τα απέρριψε όλα, ενώ θα όφειλε να επικυρώσει την απόφαση της κυβέρνησης, όπως προέβλεπε και ο σχετικός Νόμος και επέμενε να πάρει ο ίδιος από την Βουλή σχετική εξουσιοδότηση. Αφού δέχτηκε όμως πιέσεις από τον Τρικούπη, ζήτησε ένα σαρανταοκτάορο για να συμβουλευτεί και να το σκεφτεί. Αμέσως ο Βασιλιάς άρχιζε να πουλά πολλών εκατομμυρίων ελληνικά ομόλογα, τα οποία είχαν αυξήσει την αξία τους εν όψει του νέου δανείου Το παιχνίδι αυτό στα ανάκτορα έθεσε τον Τρικούπη σε παραίτηση και τη χώρα, ύστερα από λίγο, στην πτώχευση.

Δεν χάνεται ο κόσμος με μια πτώχευση

Αργότερα η πτώχευση γεφυρώθηκε. Και για τους βαλκανικούς πολέμους είχε χρήματα ο Ελλάδα και στα πρόθυρα της μικρασιατικής καταστροφής ήταν σε θέση να χρηματοδοτήσει έργα και στρατό. Ακόμα είχε αποθέματα χρυσαφιού και συναλλάγματος όταν ο Χίτλερ διέταξε την δανειοδότηση(!) της τότε ναζιστικής Γερμανίας το περίφημο ποσό, που από μόνο του θα μπορούσε να ξελασπώσει σήμερα από την δημοσιονομική κρίση την σύγχρονης Ελλάδας. Και οι χειρισμοί της τότε Ελλάδας πριν από έναν και πλέον αιώνα μοιάζει κατά πολύ με την Ελλάδα του σήμερα κι ο Σουρής της εποχής μας δεν χρειάζεται παρά να αντιγράψει τον τότε Σουρή της εποχής το Τρικούπη. Δυστυχώς επτωχεώσαμεν.
Image: ElenaR – Fotolia

Από την Μπανανιά στις Μπανανίες

Μια μπανανία δεν είναι απριόρι όρος υποτιμητικός ενός κράτους, όπου δεν δουλεύουν οι υπηρεσίες, όπου οι πληθυσμοί είναι απολίτευτη και πρωτόγονοι, όπου κυριεύει η απληστία και το παρακράτος. Μια μπανανία έχει να κάνει πρώτα απ’ όλα με ένα φρούτο, που το αγαπάμε κι εμείς πάρα πολύ, κατακίτρινο και νόστιμο. Πρόκειται για την κοινή μπανάνα, που μπορούμε να αγοράσουμε σε πολύ καλές τιμές από την λαϊκή της γειτονιάς μας. Και λέγονται μπανανίες αυτές οι χώρες τησ λατινικής Αμερικής, γιατί κάποιον καιρό πολύ παλιά, δια νοήθηκαν οι μεγάλες εταιρίες των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής ότι όντως αυτό το φρούτο μπορεί να έχει μέλλον και επιτυχία στις αγορές της δύσης. Βέβαια δεν διαψεύστηκαν καθόλου και η ζήτηση ήταν τεράστια και η παραγωγή πανεύκολη και φτηνή. Αρκούσε να εκμεταλλευτούν οι τεράστιες εκτάσεις των κρατών κάτω του Μεξικού, κι ήταν δυνατόν να καλλιεργούν μόνο μπανάνες. Κι αυτό έκαναν. Παράξενο που δεν ονομάστηκαν και επισήμως Μπανανίες.

Όταν το 80% του εγχώριου Προϊόντος πάει για τόκους

Ο Ισημερινός είναι μια πολύ μικρή χώρα. 3 εκατομμύρια μετράει ο πληθυσμός της. Σχετικά φτωχή χώρα, με κάποια πετρελαιοειδή αποθέματα, με πολίτες φτωχούς και με χαρακτηριστικά μπανανίας. Βέβαια από την εποχή που η όρεξη μας για το ωραίο και νόστιμο αυτό φρούτο κόπασε υπάρχουν κάποια προβλήματα στην αγορά. Η Μπανάνα δεν αποδίδει, τα έξοδα μεγαλώνουν και κάποιοι από τον Ισημερινό δεν μπορούν να διατηρήσουν το βιοτικό τους επίπεδο. Και τους δάνειζαν κάποιοι άλλοι για δικούς τους λόγους, σε συγκεκριμένους λογαριασμούς και με μυστική ατζέντα. Οι τόκοι πάλι με την σέσουλα, κέρδος είναι ο ανώτατος νόμος της οικονομίας και προτεραιότητα έχουν τα χρεολύσια. Αλλά όταν πεθάνει ο Γάιδαρος δεν δουλεύει άλλο, κι ας είχε συνηθίσει να μη τρώει.

Κορέα και απεχθές χρέος

Μια απλή αξιολόγηση του χρέους, το ανάποδο από αυτό που ακούμε καθημερινά από τα κανάλια και τα ραδιόφωνα, επέλεξε να επιχειρήσει ο νέος πρωθυπουργός του Ισημερινού ο Ερνέστο Κορέα. Ποιος και που πήγαν τα χρήματα. Σε ποιόν χρωστάει ποιος. Ποιες ήταν οι συνθήκες της δανειοληπτικής συμφωνίας. Ποια είναι τα κανάλια των χρηματοδοτήσεων. Όλα κάπως άγνωστα για τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο της χώρας, πράγμα όχι και τόσο παράξενο, αλλά για τον κύριο Κορέα ένα αγκάθι στον οφθαλμό. Ήθελε να ξέρει φαίνεται. Κι όταν έμαθε δεν μπορούσε να πιστέψει στα ίδια του τα μάτια. Το χρέος ήταν απλά απεχθές, παράνομο, μη υπαρκτό. Οι αγορές το κατάλαβαν, κι αν ακόμα του κρατάνε μούτρα. Αλλά πήγε να χαλάσει την πιάτσα ο Κορέα και θα χριστεί ακόμα κάμποσος χρόνος. Αλλά δεν πειράζει, θα τους περάσει.
Image: picsfive – Fotolia