Τι είναι οι οίκοι αξιολόγησης και πως επηρεάζουν τη ζωή μας

οίκοi αξιολόγησης

Όταν κάποιος άκουγε τη λέξη “οίκος”, συνήθως τη συνέδεε με την αστρολογία ή αν ήταν λίγο πιο ψαγμένος με το Game Of Thrones. Σήμερα όμως, υπάρχουν κάποιοι οίκοι οι οποίοι ελέγχουν τη ζωή μας αλλά και τη τύχη μας σαν έθνος. Πρόκειται φυσικά για τους περιβόητους πια οίκους αξιολόγησης.

Τι είναι ένας οίκος αξιολόγησης;

Οι οίκοι αξιολόγησης αξιολογούν επενδύσεις. Τι ακριβώς σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι πρόκειται για ομάδες επιστημόνων, κυρίως οικονομολόγων, οι οποίοι αναλαμβάνουν να μελετήσουν κάποιες επιχειρήσεις και αφού λάβουν υπόψη τους κάποια στατιστικά στοιχεία και άλλα χαρακτηριστικά τους (το αντικείμενο τους, το πόσο αυτό το αντικείμενο έχει θέση στη σύγχρονη αγορά, τα έσοδα και τα έξοδα κλπ), πρέπει να ανακοινώσουν και κατά πόσο θα ήταν καλή και συνετή μία επένδυση στη κάθε επιχείρηση. Αυτό συνήθως δηλώνεται με έναν βαθμό ή κάποια άλλη βαθμολογική κλίμακα.

Με άλλα λόγια, οι οίκοι αυτοί αναλαμβάνουν να βρουν καλές επενδύσεις για τους επενδυτές που τις προσλαμβάνουν. Όσο πιο υψηλή είναι η βαθμολογία μίας επιχείρησης, τόσο πιο ασφαλής θεωρείται μία επένδυση σε αυτήν και τόσο πιο επιθυμητή είναι η μετοχή της. Αν μία επιχείρηση λάβει την αξιολόγηση “junk” (σκουπίδι) ή μια πολύ χαμηλή βαθμολογία, τότε… Κλάφ’τα Χαράλαμπε!

Οι χώρες σαν επιχειρήσεις

Κάποτε οι χώρες αναλάμβαναν να κάνουν μόνες τους τα διάφορα έργα που χρειάζονταν αλλά και να βρουν χρήματα για τις υποδομές και τις υπηρεσίες τους (σχολεία, υγεία κλπ) μέσω της φορολογίας. Με τον καιρό όμως οι χώρες γιγαντώθηκαν και πλέον δεν μπορούσαν να τα βγάλουν πέρα μόνες τους. Άρχισαν λοιπόν να στρέφονται στους ιδιώτες για δανεισμό αλλά και για τη διεκπεραίωση έργων υποδομής.χώρα σαν επιχείρηση

Με άλλα λόγια, οι χώρες “μπήκαν στο χρηματιστήριο” και ζητούν πλέον επενδυτές. Οι επενδυτές αυτοί λοιπόν εννοείται πως δεν έχουν λεφτά για κάψιμο και για πέταμα και θέλουν να βγάλουν κέρδος από μία επένδυση. Πριν λοιπόν επενδύσουν σε μία χώρα, θα πρέπει να ξέρουν αν και κατά πόσο θα είναι ασφαλής και πάνω απ’ όλα επικερδής αυτή τους η επένδυση.

Οι οίκοι αξιολόγησης λοιπόν, αποφάσισαν να αντιμετωπίσουν τις χώρες σαν επιχειρήσεις, προκειμένου να βοηθήσουν τους πελάτες τους με τις επενδύσεις τους. Η αξιολόγηση μίας χώρας λοιπόν, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το αν θα μπορέσει να δανειστεί χρήματα για να καλύψει τις ανάγκες της. Όσο πιο χαμηλή η αξιολόγηση μίας χώρας, τόσο πιο επικίνδυνη θεωρείται και η επένδυση σε αυτήν.

Η χαμηλή αξιολόγηση μπορεί να εκτινάξει τα επιτόκια δανεισμού στα ύψη για να κάνει την επένδυση σε αυτή πιο ελκυστική, αλλά αυτό έχει πάντα το αντίθετο αποτέλεσμα, καθώς ένας σωστός επενδυτής ξέρει ότι όσο μεγαλύτερη άμεση απόδοση φαίνεται να έχει μια απόδοση, τόσο πιο επικίνδυνη είναι. Είναι με άλλα λόγια σαν να παίζεις το outsider σε μία ιπποδρομία: ναι μεν θα δεκαπλασιάσεις τα λεφτά σου αν κερδίσει, αλλά αυτό μάλλον δε θα συμβεί. Οι οίκοι αξιολόγησης λοιπόν, ας πούμε ότι ξεχωρίζουν τα γκανιάν από τα outsider.

Το πρόβλημα με τους σύγχρονους οίκους αξιολόγησης

Οι μεγάλοι οίκοι αξιολόγησης πλέον βρίσκονται όλοι στην Αμερική και σχεδόν πάντα συμφωνούν με τις αξιολογήσεις τους. Εκεί λοιπόν έγκειται και το πρόβλημα. Υπάρχει ένα είδος μονοπωλίου πλέον στις πληροφορίες που ελέγχουν και αξιολογούν τις δυνατότητες επενδύσεων. Δεν υπάρχει κανείς που να μπορεί να εγγυηθεί ότι οι αξιολογήσεις είναι πάντα αντικειμενικές και αμερόληπτες και δεν έχουν κάποια κρυμμένα ή και υστεροβουλία, ειδικά όταν αυτές οι αξιολογήσει μπορούν να διαμορφώσουν το πολιτικό κλίμα σε χώρες αλλά και σε οργανισμούς όπως την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Θα πρέπει λοιπόν να υπάρξουν και άλλοι οίκοι αξιολόγησης στην Ευρώπη αλλά και στις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας. Είναι ο μόνος τρόπος να περιοριστεί λίγο ο απόλυτος έλεγχος στις αγορές που έχουν σήμερα οι Αμερικανικοί οίκοι.

Η είσοδος στο Ευρώ και οι Ολυμπιακοί: μία μαγική εικόνα

Ολυμπιακοί 2004

Η τωρινή περιπέτεια της χώρας μας σύμφωνα με πολλούς ξεκίνησε με την είσοδο μας στο Ευρώ και τους Ολυμπιακούς του 2004.

Δεν είναι λίγοι αυτοί μάλιστα που θεωρούν ειδικά το Ευρώ τον κύριο, αν όχι τον μονάδικο, υπαίτιο για τα σημερινά μας προβλήματα και φυσικά τη τεράστια κρίση που μας μαστίζει.

Η είσοδος μας στο Ευρώ

Η είσοδος μας στο κοινό Ευρωπαϊκό νόμισμα ανακοινώθηκε με μεγάλες φανφάρες και τυμπανουκρουσίες από τον Κωνσταντίνο Σημίτη, τη περίοδο που ήταν υπηρεσιακός πρωθυπουργός της χώρας, λόγω της ασθένειας του τότε πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου. Ο καθηγητής της Χαιδελβέργης και του London school of Economics μας διαβεβαίωνε πως στο Ευρώ μπαίνουμε με το σπαθί μας και πως θα πρέπει να αισθανόμαστε τουλάχιστον περήφανοι γι’ αυτό.

Η Ελλάδα μας με την αξία της και όχι με ξένες πλάτες (που λέει και το άσμα), θα σταματούσε να είναι η “Ψωροκώσταινα” και θα γινόταν και αυτή μέρος της Ευρωπαϊκής Ελίτ. Πλέον δεν θα υπήρχε καμία απολύτως αμφιβολία σχετικά με το αν και κατά πόσο “ανήκωμεν εις την Δύσην”.

Οι Ολυμπιακοί του 2004

Πριν καλά καλά προλάβει να καταλαγιάσει η εθνική υπερηφάνεια που μας προκάλεσε στο Ευρώ, έρχεται και άλλο ένα νέο που επιβεβαίωνε τη θέση της χώρας μας στα μεγάλα σαλόνια και μάλιστα όχι μόνο αυτά της Ευρώπης, αλλά και όλου του κόσμου. Η Ελλάδα θα αναλάμβανε τη διοργανώση των Ολυμπιακών του 2004 και θα γινόταν για δύο εβδομάδες, το επίκεντρο του κόσμου, ξαναποκτώντας έστω και για λίγο την αίγλη που είχε και τα αρχαία χρόνια.

Μαζί με τους Ολυμπιακούς φυσικά έρχονται και τα ανάλογα έργα, τα οποία χάρη στη προφάνως τεράστια πλέον ευμάρεια της χώρας μας, θέλαμε να είναι και όσο μεγαλύτερα και πιο μεγαλοπρεπή γίνονταν. Γι’ αυτό κι’εμείς σαν λαός αλλά και σαν κράτος, βάλαμε γερά τα χέρια στις τσέπες, σηκώσαμε τα μανίκια μας και χαρίσαμε σε όλον τον κόσμο καταπληκτικές αθλητικές και λοιπές εγκαταστάσεις.

Φροντίσαμε επίσης οι Ολυμπιακοί μας να είναι όχι μόνο άριστα οργανωμένοι, αλλά και απίστευτα ασφαλείς, μιας που όλος ο πλανήτης ζούσε πλέον στη σκιά της τρομοκρατίας και της Αλ Κάιντα, μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου.

Η σκληρή αλήθεια

Μόλις 5 χρόνια μετά τις χαρές των Ολυμπιακών και περίπου 10 χρόνια μετά την είσοδο μας στο Ευρώ, προσγειωνόμαστε απότομα στην πραγματικότητα μετά από μία δήλωση του τότε πρωθυπουργού Γιωργάκη Παπανδρέου από το Καστελόριζο. Λεφτά ΔΕΝ υπάρχουν πλέον και είμαστε αναγκασμένοι να μπούμε υπό τη κηδεμονία της περίφημης Τρόϊκας και να ξεκινήσουμε μία μακρά περίοδο πολύ μακράς λιτότητας.

Πώς όμως φθάσαμε από τα πανηγύρια στο θρήνο;

Greek statisticsΤελικά αποδείχθηκε πως στο Ευρώ δεν μπήκαμε τελικά με την αξία μας. Οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι παραδέχθηκαν ότι έπεσαν θύματα διάφορων στατισιτικών τεχνασμάτων και μαγειρεμάτων (μεταθέσεις εξόδων σε άλλες χρονιές κλπ), τα οποία ο Σημίτης και οι σύμβουλοι του χρησιμοποίησαν για να παρουσιάσουν την Ελληνική οικονομία πολύ καλύτερη και ισχυρότερη απ’ ότι ήταν. Τα κόλπα αυτά μάλιστα έγιναν διεθνώς γνωστά με τον όρο Greek Statistics.

Είναι δυνατόν όμως να την πάτησαν τόσο εύκολα τόσοι διακεκριμένοι οικονομολόγοι και λοιποί επιστήμονες; Φυσικά και όχι. Ήξεραν πολύ καλά πως κάτι δεν πάει καλά με τα νούμερα της Ελλάδας. Ίσως να μην ήξεραν το μέγεθος της παραποίησης, αλλά σίγουρα είχαν καταλάβει ότι τα νούμερα δεν πολυβγαίνουν. Απλά λοιπόν επέλεξαν να κάνουν τα στραβά μάτια. Έκριναν πως η παρουσία μιας τόσο ισχυρής οικονομικά χώρας στη γεωγραφική και γεωπολιτική περιοχή μας θα συνείσφερε σημαντικά στη σταθερότητα της (εδώ είναι Βαλκάνια, δεν είναι παίξε – γέλασε, άλλωστε).

Εννοείται επίσης πως και λόγω της θέσης της η χώρα μας θα γινόταν και ο νούμερο ένα προορισμός μεταναστών, λαθραίων και μη, τους οποίους μάλιστα θα μπορούσαν να κρατήσουν μακριά από την υπόλοιπη Ευρώπη με συνθήκες όπως το περίφημο Δουβλίνο 2.

Με τους Ολυμπιακούς όμως τι έγινε, τους ξεγελάσαμε κι’ εκεί; Όχι ακριβώς, απλά η επιλογή της Ελλάδας ήταν η καλύτερη για πολλούς κολοσούς στον χώρο των κατασκευών, των τηλεπικοινωνιών κλπ. Η εικονική μας ευμάρεια μας έκανε να μη δίνουμε σημασία στα υπερβολικά κοστολογημένα έργα που γίνονταν.

Μας έκανε επίσης να μην ανησυχίσουμε και πολύ όταν μάθαμε ότι το κόστος των Ολυμπιακών ήταν τελικά παραπάνω από το διπλάσιο από τον αρχικό υπολογισμό (περίπου 10 δις Ευρώ αντί για 4 που ήταν ο αρχικός υπολογισμός). Λεφτά υπήρχαν άλλωστε, στους Ολυμπιακούς που ήταν και η κληρονομιά μας θα κάναμε τσιγκουνιές;

Το συμπέρασμα

Οι Ευρωπαίοι έκαναν και σε μας ότι κάνανε και στους Ιθαγενείς της Αμερικής και των άλλων χωρών που αποίκισαν: ήρθαν με τις χάντρες και τα καθρεφτάκια και μας κάνανε ότι ήθελαν. Εμείς νομίζαμε ότι τους πιάναμε κορόϊδο, αλλά αυτοί χρησιμοποιούσαν τη λαχτάρα μας για αίγλη και των “ωχαδερφισμό” της τεχνητής ευμάρειας για να πετύχουν τους σκοπούς τους. Το σχέδιο τους ήταν μακροπρόθεσμο. Η “επένδυση” τους στην Ελλάδα θα αργούσε να αποφέρει καρπούς, αλλά όταν θα απέδιδε, οι καρποί της θα ήταν πολύ μεγάλη.

Πιστεύω ότι πλέον μπορούμε να δούμε πόσο δίκιο είχαν. Με άλλα λόγια, τη πατήσαμε σαν τους θαμώνες στο καζίνο που κερδίζουν μία φορά στη ρουλέτα και θεωρούν ότι κέρδισαν το καζίνο. Αυτό που δεν καταλαβαίνουν όμως είναι ότι το καζίνο δε χάνει ποτέ…